Is je tromboneoefening S.M.A.R.T.?

Bij de voorbereiding op een belangrijk optreden is het gebruikelijk om je voorbereiding in twee categorieën te verdelen: muzikale voorbereiding en fysieke voorbereiding. Pas deze vier voorbereidingsprincipes van Denis Wick-artiest Victor Haskins toe om ervoor te zorgen dat je voorbereiding effectief is en bijdraagt aan je algehele welzijn in de aanloop naar je aanstaande grote optreden.

“De trompet, of welk koperinstrument dan ook, is een fysiek veeleisend instrument. Om muziek te kunnen maken, moet men de fysieke uitdagingen van het bespelen van het instrument overwinnen. Het bespelen van het instrument en het maken van muziek zijn twee verschillende activiteiten.” Victor Haskins

Beginsel 1: Stel S.M.A.R.T.-doelen vast

Tijd is een kostbaar goed, en we kunnen het ons eigenlijk niet veroorloven om er ook maar iets van te verspillen – we moeten onze tijd zo verstandig mogelijk gebruiken. Ook hebben we maar een beperkte uithoudingsvermogen in onze embouchure om de hoorn te bespelen, en daarom moeten we ook daar zo verstandig mogelijk mee omgaan. In de loop der jaren heb ik een aantal leerlingen lesgegeven en heb ik enkele trends opgemerkt. Een van die trends is dat leerlingen ineffectief oefenen omdat ze geen duidelijk doel hebben. SMART is een acroniem dat staat voor Specifiek, Meetbaar, Haalbaar, Relevant en Tijdgebonden. Een voorbeeld van een ineffectief doel is „Ik wil beter worden op de trompet“ of „Ik wil hogere noten spelen“. Hoe weet je wanneer je ‘beter’ bent, of wanneer je ‘hoger’ hebt gespeeld? Verspil geen tijd aan het stellen van dat soort doelen. Een beter doel zou bijvoorbeeld kunnen zijn: ‘Ik wil tegen woensdag de maten 1-16 van de All-District Prepared Etude foutloos kunnen spelen op 80 bpm’. Als het vandaag maandag is, is dit een goed doel om te stellen. Dit is waarom:

Dit doel is specifiek: je hebt aangegeven welke maten van welk stuk of welke oefening je gaat oefenen, en ook hoe snel je dit wilt kunnen spelen. Je kunt dit meten met een metronoom (80 bpm is het streefdoel). Het is een stukje materiaal dat klein genoeg is om aan te werken, zodat je het binnen je oefensessies kunt halen. Het is relevant omdat de All-District-audities aanstaande vrijdag plaatsvinden. Dit is ook een doel met een tijdslimiet – je hebt 3 oefensessies (maandag, dinsdag en woensdag) om het af te ronden. Dit doel zorgt ervoor dat je gefocust blijft op het einddoel. Stel dit soort doelen om meer succes te behalen.

Beginsel 2: Zorg voor een schriftelijk plan

Voordat je elke dag je instrument oppakt om te oefenen, schrijf dan eerst op welke specifieke activiteiten je gaat doen. Ik raad je aan om tijdens je oefensessies ook een timer of stopwatch te gebruiken en te bepalen hoe lang je aan elke activiteit gaat besteden. Om het voorbeeld van hierboven voort te zetten: stel dat je elke dag 30 minuten hebt om te oefenen – dan zou het plan voor maandag er als volgt uitzien

PLAN VOOR MAANDAG

• Opwarmen; 5 minuten

• Leer de noten (vingerzettingen, noten spelen zonder metronoom, zingen) voor maat 1-8; 5 minuten

• Ritmes leren (zingen/klappen) voor groep 1 t/m 8; 5 minuten

• Leer de expressie-aanduidingen (articulatie, dynamiek – zingen en/of spelen) voor maat 1-8; 5 minuten

• Oefen ms 1-8 met de metronoom; 10 minuten

Aan het einde van deze oefensessie moet je noteren bij welke metronoomstand je bent geëindigd, zodat je daar bij de volgende oefensessie weer kunt beginnen. Elke oefensessie moet zo worden gepland dat je dichter bij je doelen komt, net als dit plan voor maandag.

Principe 3: Rust evenveel als je speelt

Een veelvoorkomend probleem dat ik van leerlingen hoor, is dat ze al na een korte oefensessie vermoeid raken, of dat ze sneller vermoeid raken dan goed is voor hun oefensessies. Als ik kijk hoe leerlingen met deze klacht oefenen, valt het me op dat ze een passage keer op keer proberen te spelen zonder ook maar even te rusten.

Bij het sporten verdelen we oefeningen in REPS en SETS. Een ‘rep’ is een herhaling. Een set is een groep reps. Als ik mijn borstspieren zou willen trainen met push-ups, zou ik bijvoorbeeld 3 sets van 20 reps kunnen doen. Ik zou dus 20 push-ups achter elkaar doen (dit is 1 set), daarna één minuut RUSTEN (niets doen), vervolgens nog een set van 20 push-ups doen, 1 minuut rusten en dan nog een laatste set van 20 herhalingen doen. Dit is effectiever dan simpelweg 60 push-ups in één keer te doen (hoewel er WEL momenten zijn waarop ik juist op die manier wil trainen). Meestal moeten we de oefening opsplitsen in sets met rusttijd ertussen, zodat onze spieren kunnen herstellen.

Op dezelfde manier moeten we, wanneer we hoorn spelen (een heel FYSIEK instrument), tussen de reeksen oefeningen door even rusten! Vergeet niet dat we deze heel kleine spieren in ons gezicht trainen om iets heel onnatuurlijks te doen waarvoor de spieren (en weefsels) niet bedoeld zijn: het met hoge snelheid door een stuk buis blazen van lucht. We moeten lief zijn voor ons gezicht! Het principe is dus dat je EVEN LANG MOET RUSTEN ALS DAT JE SPEELT. Als je de eerder genoemde maten 1-8 oefent en het kost je 40 seconden om die te spelen, moet je MINSTENS 40 seconden besteden met de hoorn VAN je gezicht AF. Als de volgende herhaling daarvan 30 seconden duurt, rust je MINSTENS 30 seconden. Stel dat het de volgende keer 1 minuut duurt omdat je het twee keer achter elkaar speelt. Dan moet je MINSTENS 1 minuut de hoorn van je gezicht houden. Zo kun je lange sessies oefenen zonder jezelf overmatig te vermoeien. Bovendien zorgt rusten tussen de speelsets ervoor dat je HERSENEN onbewust kunnen verwerken wat je zojuist hebt gedaan, waardoor je oefening effectiever wordt.

Principe 4: Neem jezelf op

Je kunt pas echt weten wat je hebt gedaan als je 100% van je aandacht kunt richten op het luisteren naar jezelf. We kunnen (en moeten) ons bewust zijn terwijl we spelen, maar het beoordelen van je techniek en HOE je het doet TERWIJL je de activiteit uitvoert, gaat ten koste van je aanwezigheid op het moment dat je de activiteit daadwerkelijk uitvoert. In plaats daarvan, aangezien we het net hadden over evenveel rusten als spelen, moet je elk klein stukje van je oefening opnemen. Vervolgens, terwijl je je gezicht laat rusten, moet je de opname terugluisteren. Dit is briljant, want als het je 1 minuut kostte om een passage te spelen, zal de opname 1 minuut duren, wat voldoet aan de regel dat je evenveel moet rusten als je speelt. Dit is goed voor je gezicht en je hersenen. Door vervolgens naar die opname van 1 minuut te luisteren, kom je te weten wat je wel of niet hebt gedaan, zodat je je bij de volgende herhaling van dat materiaal beter kunt concentreren. Een win-winsituatie voor iedereen!

Dit zijn allemaal principes die je VANDAAG nog in je praktijk kunt toepassen, en je zult resultaten zien. Je praktijk zal beter georganiseerd zijn, minder vermoeiend, en je zult een duidelijker beeld hebben van wat je daadwerkelijk moet doen om je doel te bereiken.